पहिलो हाफदेखि नै स्पेनले मिडफिल्डमा आफ्नो वर्चस्व स्थापित गर्यो । फ्रान्सका आक्रामक खेलाडीहरूलाई बल पुग्न नदिने रणनीति सफल हुँदा एमबाप्पे, डेम्बेले र ओलिसेले अपेक्षाअनुसार प्रभाव जमाउन सकेनन्
काठमाडौँ । स्पेनले उत्कृष्ट सामूहिक प्रदर्शन गर्दै विश्व फुटबलका शक्तिशाली टोलीमध्ये एक फ्रान्सलाई २–० ले पराजित गर्दै फिफा विश्वकपको फाइनलमा स्थान सुरक्षित गरेको छ । प्रतियोगिताको सुरुदेखि नै किलियन एमबाप्पे, उस्मान डेम्बेले र माइकल ओलिसेजस्ता स्टार खेलाडीका कारण उपाधिको प्रमुख दाबेदार मानिएको फ्रान्स स्पेनको व्यवस्थित खेल, बल नियन्त्रण र सशक्त रणनीतिका अगाडि निरीह देखियो । स्पेनले खेलभरि अधिकांश समय नियन्त्रण कायम राख्दै फ्रान्सलाई प्रभावकारी आक्रमण गर्ने अवसर नै दिएन । युरोपेली च्याम्पियनको रूपमा प्रतियोगितामा प्रवेश गरेको स्पेनले यसअघि केही खेलमा अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न नसके पनि सेमिफाइनलमा भने आफ्नो वास्तविक क्षमता प्रस्तुत गर्यो ।
प्रतियोगिताको सुरुआती खेलमा नवप्रवेशी केप भर्डेसँग गोलरहित बराबरी खेलेको पूर्वविजेता स्पेनले त्यसपछि क्रमशः आफ्नो प्रदर्शन सुधार्दै अन्ततः फाइनलसम्मको यात्रा तय गरेको हो । सेमिफाइनलमा २ पटकको विजेता फ्रान्सविरुद्ध प्राप्त जितले स्पेन अहिले उपाधिको सबैभन्दा बलियो दाबेदारका रूपमा उभिएको छ । स्पेनका मुख्य प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेको टोलीले खेलको सुरुदेखि नै बल आफ्नो नियन्त्रणमा राख्दै फ्रान्समाथि दबाब सिर्जना गरेको थियो । पहिलो हाफदेखि नै स्पेनले मिडफिल्डमा आफ्नो वर्चस्व स्थापित गर्यो । फ्रान्सका आक्रामक खेलाडीहरूलाई बल पुग्न नदिने रणनीति सफल हुँदा एमबाप्पे, डेम्बेले र ओलिसेले अपेक्षाअनुसार प्रभाव जमाउन सकेनन् ।
फ्रान्सले पुरै खेलमा लक्ष्यतर्फ केवल ३ वटा प्रहार मात्र गर्न सक्यो, जुन उसको आक्रामक क्षमताको तुलनामा निकै कमजोर प्रदर्शन मानिएको छ । स्पेनले पहिलो गोल मिकेल ओयारजाबालको पेनाल्टीमार्फत गर्यो । त्यसपछि पेड्रो पोरोले उत्कृष्ट फिनिसिङ गर्दै दोस्रो गोल थपे । रोचक पक्ष के रह्यो भने स्पेनले लक्ष्यतर्फ गरेको २ वटै प्रहार गोलमा परिणत भए । त्यसपछि पनि स्पेनले बलमाथिको नियन्त्रण कायम राख्दै फ्रान्सलाई पुनरागमनको कुनै अवसर दिएन । खेलपछि विभिन्न पूर्वखेलाडी तथा विश्लेषकहरूले स्पेनको खुलेर प्रशंसा गरेका छन् । बिबिसी रेडियो फाइभ लाइभका लागि खेल हेरेका पूर्व प्रिमियर लिग विजेता क्रिस सटनले स्पेनले फ्रान्सलाई पूर्ण रूपमा निष्प्रभावी बनाएको बताए । उनका अनुसार प्रतियोगिताभरि फ्रान्सको प्रशंसा गरिए पनि सेमिफाइनलमा स्पेनले उनीहरूलाई प्रत्येक क्षेत्रमा पछि पार्दै उत्कृष्ट टोलीको परिचय दिएको हो ।
पूर्वम्यानचेस्टर युनाइटेड कप्तान रोय किनले पनि फ्रान्सको खेलप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै स्टार खेलाडीहरूको उपस्थिति मात्र पर्याप्त नहुने बताए । उनका अनुसार फ्रान्स व्यक्तिगत रूपमा प्रतिभाशाली खेलाडीहरूले भरिएको टोली भए पनि उनीहरू एकीकृत टोलीका रूपमा प्रस्तुत हुन सकेनन् । यसको विपरीत स्पेनले अनुशासित, सन्तुलित र सामूहिक खेल प्रदर्शन गर्दै सबैको मन जितेको उनले उल्लेख गरे । स्पेनका प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेको सफलताको पनि अहिले व्यापक चर्चा भइरहेको छ । डिसेम्बर २०२२ मा उनी राष्ट्रिय टोलीको मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त हुँदा धेरैले उनको नियुक्तिप्रति प्रश्न उठाएका थिए ।
स्पेनका उमेर समूहका टोलीहरू सम्हालेका उनी त्यतिबेला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा धेरै चर्चित नाम थिएनन् । तर उनले आलोचनाको जबाफ लगातार सफलतामार्फत दिएका छन् । सन् २०२३ मा नेसन्स लिग जिताएका उनले त्यसपछि युरो २०२४ को उपाधि पनि दिलाए । अहिले विश्वकपको फाइनलसम्म टोलीलाई पुर्याएर उनले आफ्नो प्रशिक्षकीय क्षमता पुनः प्रमाणित गरेका छन् । स्पेनको यस सफल यात्रामा केही उल्लेखनीय तथ्यांक पनि जोडिएका छन् । यो जितसँगै स्पेनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा लगातार ३७ खेल अपराजित रहने इटालीको कीर्तिमान बराबरी गरेको छ । प्रतियोगिताभरि स्पेनले ७ मध्ये ६ खेलमा क्लिन सिट राख्दै विपक्षीलाई गोल गर्न दिएको छैन ।
विश्वकपको एउटै संस्करणमा ६ क्लिन सिट राख्ने पहिलो टोलीसमेत स्पेन बनेको छ । युवा स्टार लामिन यमालको प्रदर्शन पनि विशेष रहँदै आएको छ । उनले स्पेनका लागि खेलेका कुनै पनि खेलमा हार बेहोरेका छैनन् । विश्वकप र युरोपियन च्याम्पियनसिपमा उनले सुरुआती टोलीबाट खेलेका १२ खेलमा स्पेनले शतप्रतिशत जित निकालेको तथ्यांकले उनको प्रभावलाई अझ स्पष्ट बनाउँछ । यद्यपि यस विश्वकपमा उनले १ गोल मात्र गरेका छन्, तर टोलीको सामूहिक प्रदर्शनमा उनको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको विश्लेषण गरिएको छ ।
स्पेनको विश्वकप यात्रा भने सहज थिएन । पहिलो खेलमा केप भर्डेसँग गोलरहित बराबरी खेलेको स्पेनले अन्तिम १६ मा पोर्चुगललाई ९१औँ मिनेटमा गरिएको निर्णायक गोलका आधारमा हराएको थियो । त्यसपछि क्वार्टरफाइनलमा बेल्जियमविरुद्ध पनि ८८औँ मिनेटमा विजयी गोल गर्दै अन्तिम चारमा पुगेको थियो । तर सेमिफाइनलमा भने स्पेनले निकै परिपक्व र आत्मविश्वासी खेल प्रदर्शन गर्दै सुरुदेखि नै खेल नियन्त्रणमा राख्यो । फ्रान्स पूर्वअन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी गेल क्लिचीले स्पेन विश्व फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट टोली नभए पनि अहिलेको अवस्थामा सबैभन्दा व्यवस्थित टोली भएको टिप्पणी गरेका छन् । उनका अनुसार खेलका सबै पक्षमा स्पेनले फ्रान्समाथि नियन्त्रण कायम राखेको थियो र उत्कृष्ट टोली नै विजयी भयो । त्यस्तै विश्वकप विजेता प्याट्रिक भिएराले पनि स्पेनले सामूहिक रूपमा उत्कृष्ट खेल प्रदर्शन गरेको उल्लेख गर्दै फ्रान्सलाई कुनै पनि क्षेत्रमा सहज हुन नदिएको बताए ।
पूर्वआर्सनल फरवार्ड इयान राइटले स्पेनको जितलाई संरचना, अनुशासन र टोलीगत समन्वयको जितका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । उनका अनुसार व्यक्तिगत प्रतिभाभन्दा सामूहिक सोच बलियो हुँदा स्पेनले सहज रूपमा खेल जित्न सफल भयो । स्पेनिस फुटबल विशेषज्ञ गिलेम बालागेले पनि स्पेनको प्रदर्शनलाई फुटबल सिकाइने विद्यालयमा उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गर्न सकिने बताए । उनका अनुसार स्पेनले खेलको गति, बल नियन्त्रण, आक्रमण र रक्षाको सन्तुलन सबै क्षेत्रमा उच्च स्तरको प्रदर्शन गरेको थियो । खेलपछि प्रशिक्षक डे ला फुएन्टेले आफ्ना खेलाडीहरूको मिहिनेत, त्याग र निरन्तर सुधार गर्ने इच्छाशक्तिका कारण टोली फाइनल पुग्न सफल भएको बताए । उनले सन् २०१० मा स्पेनले विश्वकप जित्दा देखिएको टोलीगत भावना अहिलेको टोलीमा पनि पुनर्जीवित भएको उल्लेख गरे । उनका अनुसार खेलमा सहभागी नभएका खेलाडीहरू पनि टोलीको सफलताका लागि खेलपछि प्रशिक्षणमा सहभागी भइरहेका छन्, जसले टोलीभित्रको एकता र प्रतिबद्धतालाई झल्काउँछ ।
डे ला फुएन्टेले सन् २०१५ देखि नै स्पेनका युवा टोलीसँग काम गर्दै आएका थिए । त्यतिबेलादेखि नै मिकेल ओयारजाबाल, रोड्री, ड्यानी ओल्मो, मिकेल मेरिनो र गोलरक्षक उनाई सिमोनजस्ता खेलाडीहरूसँग उनको निकट सम्बन्ध रहेको छ । यही दीर्घकालीन सहकार्यले अहिले राष्ट्रिय टोलीमा बलियो समझदारी र पारिवारिक वातावरण निर्माण भएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ । स्पेनको ऐतिहासिक जितपछि देशभरि समर्थकहरूले उत्सव मनाएका छन् । प्रशिक्षक डे ला फुएन्टेले खेलपछि स्पेनका राजा फेलिपे छैटौँबाट बधाईसहितको फोन आएको पनि जानकारी दिएका छन् । यसले टोलीको सफलतालाई राष्ट्रिय गौरवका रूपमा हेरिएको संकेत गरेको छ ।
प्राविधिक विश्लेषणका अनुसार स्पेनको जितको मुख्य आधार बलमाथिको नियन्त्रण, मिडफिल्डमा वर्चस्व, प्रभावकारी काउन्टर–प्रेसिङ र छोटो पासमार्फत खेल सञ्चालन गर्नु थियो । रोड्री, फाबियन रुइज र ड्यानी ओल्मोको त्रयले फ्रान्सको २ सदस्यीय मिडफिल्डलाई पूर्ण रूपमा दबाबमा राख्यो । विशेषगरी ओल्मोले कहिले मिडफिल्डमा झरेर त कहिले अगाडि पुगेर फ्रान्सको रक्षापंक्तिलाई निरन्तर अन्योलमा राखे । स्पेनले फ्रान्सका फुलब्याकतर्फ निरन्तर दबाब सिर्जना गर्दै आक्रमण बुनेको थियो । विंगर र फुलब्याकको संयुक्त आक्रमणका कारण फ्रान्सका रक्षकहरू दोहोरो दबाबमा परे । दोस्रो गोलको क्रममा पनि यही रणनीति सफल भयो । पेड्रो पोरोले अगाडि बढ्दै उत्कृष्ट फिनिसिङ गरेपछि स्पेनको जित सुनिश्चित भएको थियो । यस प्रदर्शनपछि विश्व फुटबलमा स्पेन पुनः स्वर्णिम युगतर्फ फर्किएको चर्चा सुरु भएको छ । टोलीगत एकता, अनुशासन, रणनीतिक स्पष्टता र निरन्तर सुधारको संस्कृतिका कारण स्पेन अहिले विश्व फुटबलको सबैभन्दा सन्तुलित टोलीका रूपमा स्थापित भएको छ । अब सबैको नजर फाइनलमा केन्द्रित हुनेछ, जहाँ स्पेनले आफ्नो उत्कृष्ट लय कायम राख्दै अर्को विश्वकप उपाधि जित्ने लक्ष्यसहित मैदान उत्रिनेछ । (एजेन्सीको सहयोगमा)
प्रतिक्रिया