हत्या आरोपमा भारतीय नर्स निमिषा प्रियालाई यमनमा दिन लागिएको मृत्युदण्ड स्थगित

एजेन्सी । यमनमा जेल जीवन बिताइरहेकी र मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएकी भारतीय नर्स निमिषा प्रियाको अन्ततः मृत्युदण्ड स्थगित भएको छ । यस घटनाको विषयमा हाललाई निमिषा प्रियाको मृत्युदण्ड स्थगित भएको भारतीय विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ ।

उनलाई यमनको स्थानीय प्रशासनले १६ जुलाई २०२५ मा हुने भनिएको मृत्युदण्ड हाललाई स्थगित गरेको बताइएको छ । उनलाई बचाउन अभियान चलाइरहेका व्यक्तिहरूले मृत्युदण्डको मितिको बारेमा जानकारी गराएका थिए । मृत्युदण्ड पछि निमिषाको परिवारले यस विषयमा पहल गर्न भारत सरकारलाई अपील गरेको थियो ।

यसपछि सरकारले परिवारलाई सबै सम्भव सहयोगको आश्वासन दिएको थियो । हालैको समयमा सरकारले परिवारलाई अर्को पक्षसँग आपसी सहमतिमा मुद्दा समाधान गर्न समय दिन निरन्तर प्रयास गरिरहेको छ ।

स्रोतहरूका अनुसार मुद्दाको संवेदनशीलताको बाबजुद पनि भारतीय अधिकारीहरू यमनको जेल प्रशासन र अभियोजन कार्यालयसँग सम्पर्कमा रहे, जसका कारण मृत्युदण्ड स्थगित हुन सकेको थियो ।

यसअघि यमनको निमिषा मुद्दाका पावर अफ अटर्नी स्यामुएल जेरोमले भने, ‘सबै कुरा सकारात्मक दिशामा गइरहेको छ, आज (मंगलबार) को अन्त्यसम्ममा केही राम्रो खबर आउन सक्छ, तर यो मृत्युदण्ड रद्द भएको छैन, मृत्युदण्ड मात्र स्थगित हुनेछ ।’

उनले यो पनि भने, ‘अहिलेसम्म महदीको परिवारले माफी दिएको छैन, यदि उनीहरूले माफी दिए भने मात्र मृत्युदण्ड रद्द गर्न सकिन्छ, हाल हामीसँग मृत्युदण्ड स्थगित गर्ने विकल्प मात्र छ, जसले हामीलाई परिवारसँग कुरा गर्न थप समय दिनेछ ।’

स्यामुएल जेरोमले भनेका थिए, ‘यमन सरकारबाट अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक पुष्टि प्राप्त भएको छैन, हामी आधिकारिक आदेशको पर्खाइमा छौँ ।’

सोमबार (जुलाई १४) मा केरलाका एक धेरै सम्मानित र प्रभावशाली मुस्लिम धार्मिक नेता मानिने ग्रान्ड मुफ्ती एपी अबुबकर मुसलियारले निमिषा प्रियाको मुद्दाको बारेमा यमनका केही शेखहरूसँग कुरा गरेका थिए ।

सर्वोच्च अदालतका वकिल तथा परिषद् सदस्य सुभाष चन्द्रले भने, ‘सेभ निमिषा प्रिया इन्टरनेशनल एक्सन काउन्सिल’ का सदस्यहरूले ग्रान्ड मुफ्तीलाई भेटे, त्यसपछि उनीहरूले त्यहाँ (यमन) केही प्रभावशाली शेखहरूसँग कुरा गरे ।’

चन्द्रले भने, ‘हामीलाई भनिएको छ कि बैठक बोलाइएको छ जसमा मृतकका केही आफन्तहरू सहित प्रभावशाली व्यक्तिहरू पनि उपस्थित हुनेछन् ।’

मृत्युदण्ड किन दिन लागिएको हो ?

निमिषा प्रिया २००८ मा भारतको केरला राज्यबाट नर्सको रूपमा काम गर्न यमन गएकी थिइन् । निमिषालाई स्थानीय पुरुष र उनका पूर्व व्यापारिक साझेदार तलाल अब्दो महदीको हत्याको आरोपमा मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएको थियो ।

२०१७ म, महदीको शव पानीको ट्यांकीबाट बरामद गरिएको थियो । ३४ वर्षीया निमिषा हाल यमनको राजधानी सानाको केन्द्रीय जेलमा छिन् । उनीमाथि महदीलाई अति मात्रामा शामक औषधि दिएर र त्यसपछि शरीरलाई टुक्रा–टुक्रा पारेर हत्या गरेको आरोप लगाइएको थियो ।

निमिषाले यी आरोपहरूलाई अस्वीकार गरेकी थिइन् । उनका वकिलले अदालतमा तर्क गरे कि महदीले उनलाई शारीरिक यातना दिए, उनको सबै पैसा खोसे, उनको राहदानी जफत गरे र बन्दुकले धम्की दिए ।

निमिषाका वकिलले अदालतलाई भनेका थिए कि उनी महदीलाई एनेस्थेसिया दिएर मात्र आफ्नो राहदानी फिर्ता लिन चाहन्थिन् तर संयोगवश औषधिको मात्रा अत्यधिक मात्रामा सेवन गरिएको थियो ।

उनलाई बचाउने एक मात्र उपाय भनेको महदीको परिवारले उनलाई माफी दिनु हो । निमिषाको परिवार र समर्थकहरूले दिया वा रक्तदानको रूपमा १० लाख डलर प्रस्ताव गरेका छन्, जुन महदीको परिवारलाई दिइनेछ । तर यो रकमको बदलामा महदी परिवारले निमिषालाई माफी दिएमा मात्र सम्भव हुनेछ ।

यमनको सर्वोच्च अदालतमा निवेदन खारेज

सन् २०२० मा स्थानीय अदालतले उनलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाएको थियो । उनको परिवारले यो निर्णयलाई यमनको सर्वोच्च अदालतमा चुनौती दिएको थियो तर २०२३ मा उनीहरूको अपील खारेज भएको थियो ।

जनवरी २०२४ मा यमनका हुथी विद्रोहीहरूको सर्वोच्च राजनीतिक परिषद्का अध्यक्ष महदी अल(मशतले मृत्युदण्डलाई अनुमोदन गरेका थिए ।

यमनको इस्लामिक कानुनी प्रणाली, जसलाई शरिया भनिन्छ, अन्तर्गत अब पीडित परिवारबाट उनीहरूसँग एउटा मात्र अन्तिम आशा बाँकी छ । यदि उनीहरूले चाहन्छन् भने उनीहरूले रक्तदान लिएर उनीहरूलाई माफ गर्न सक्छन् ।

घरेलु कामदारको रूपमा काम गर्ने निमिषाकी आमा २०२४ देखि यमनमा छिन् भने आफ्नी छोरीलाई बचाउन अन्तिम प्रयास गरिरहेकी छिन् । उनले यमनमा बस्ने सामाजिक कार्यकर्ता स्यामुएल जेरोमलाई महदीको परिवारसँग कुरा गर्न मनोनित गरेकी छिन् ।

‘सेभ निमिषा प्रिया इन्टरनेशनल एक्सन काउन्सिल’ नामक समूहले जनताबाट रकम जुटाएर पैसा संकलन गरिरहेको छ । स्यामुएल जेरोमले महदीको परिवारलाई १० लाख डलरको प्रस्ताव गरिएको बताएका छन् ।– बीबीसी