काठमाडौँ । मण्डला थिएटरमा मञ्चन भइरहेको नाटक ‘शिल्पिनी’को निर्देशक वेदना राई डेब्युमै उत्साहित छन् । उनलाई निर्देशनको अवसर मण्डला थिएटरमा आयोजित ‘म्याड फेस्ट’ले दिलाएको हो । भन्छिन्, ‘म आफैँले आँटेको भए कहिले निर्देशन गर्ने थिएँ, थाहा छैन ।’ तथापि ५ वर्षमा ७ नाटकको अभिनय अनुभवले आफूलाई निर्देशकीय जिम्मेवारी समाल्हन आँट आएको उनी सुनाउँछिन् ।
भन्छिन्, ‘मैले जिम्मेवारी त सम्हालेँ तर निकै गाह्रो काम रहेछ । नाटक निर्देशकप्रति मेरो सम्मान थप बढेको छ ।’ नाटकका लेखक श्रिया सिंह र रवि किरण हुन् । यस नाटकमा ३ महिला र १ पुरुष पात्र मुख्य भूमिकामा छन् । नाटकले शिल्प कलाकार युवतीहरूमाथि कार्यकक्षमा हुने उत्पीडन (ह्¥यारसमेन्ट) को घटना उठान गरेको छ । प्रायः कमजोर युवती उत्पीडनको सिकार बन्छन् भन्ने भाष्यभन्दा टाढाको विषयलाई नाटकमा देखाउने प्रयास गरेको उनको दाबी छ ।
‘प्रायः कमजोर महिला उत्पीडनमा पर्ने भाष्य छ । शिल्पिनीमा चाहिँ एकदम मिहिनेती र लक्ष्यमा दृढ महिलाहरू कसरी उत्पीडनको सिकार हुन्छन् भन्ने देखाइएको छ’, उनी भन्छिन्, ‘यौन मात्रै नभएर सामाजिक र मानसिक उत्पीडनको पाटो पनि यो नाटकमा छ ।’
उत्पीडनको घटना कानुनी रूपमा वा सम्झौतामा टुंगिएपछि नेपथ्यमा परेका पीडितको जीवन र मानसिकता देखाउने प्रयास नै यस नाटक बलियो पक्ष रहेको उनको दाबी छ । ‘कुनै महिला ह्¥यासमेन्ट परिन् । पीडकले माफी वा सजाय पाएपछि त्यो घटना सकिन्छ । त्यसपछि बाँकी समयमा पीडितको मानसिकताबारेमा यो नाटक बनेको हो’, उनले खुलाइन्, ‘बाँकी दिनमा पीडित कस्तो अवस्थाबाट गुज्रिएकी हुन्छिन् । पीडकले छोएको ठाउँमा पीडितले उसको औँठाको छाप कसरी बसेको महसुस गर्छिन् ? मैले देखाउन खोजेको विषय यही हो ।’ पीडकले सजाय पाएपछि पीडितले बाँचेको जीवन देखाउन प्रयास आफूले गरेको उनले जवाफ दिइन् ।
मण्डलामा अभिनयका लागि वेदना सन् २०२० मा भर्ना भएकी हुन् । त्यसयता उनी सक्रिय अभिनयकर्ममा छिन् । नाटक अभिनयमा करिव ५ वर्षमै निर्देशनमा डेब्यु अवसर पाउने कमै कलाकारमा मध्येकी उनी एक हुन् । यसको श्रेय उनी ‘म्याड फेस्ट’लाई दिन्छन् । उनकाअनुसार मण्डलाबाट दीक्षित भएका कलाकारहरूको पुनः जम्काभेट गराउने उद्देश्यले यो फेस्टिभलको आयोजना भएको हो । ‘शिल्पिनी’ महिला मानसिकताको कथा भएकाले महिला निर्देशक नै खोजी गर्ने क्रममा आफूले अवसर पाएको उनी बताउँछिन् । ‘मण्डलाबाटै मलाई जिम्मेवारी दिइएको हो । म मात्रै होइन यो फेस्टिभलमा ६ जना नयाँ निर्देशकले अवसर पाउनुभएको छ’, उनी भन्छिन् ।
प्रतिक्रिया