विश्व

‘असर्फीका राजा’लाई फाँसी दिइँदै

एजेन्सी २०७५ कार्तिक १२ गते ८:१९ मा प्रकाशित

तेहरान । गत जुलाईमा तेहरान प्रहरी प्रमुखले दुई टन असर्फीसहित एक जनालाई पक्राउ गरिएको बताउँदा धेरै इरानीलाई ती व्यक्तिबारे लगभग जानकारी नै थिएन ।

प्रहरीले पक्राउ गरिएका वहीद मजलुमीनलाई ‘असर्फीका राजा’को उपमा दिएको थियो । प्रहरीका अनुसार ती व्यक्तिले आफ्ना सहयोगीहरूलाई तेहरानको बजारमा रहेका सबै असर्फी खरिद गर्न निर्देशन दिएका थिए ताकि पछि गएर आफूखुसी तिनको मूल्य निर्धारण गर्न सकियोस् ।

हुन त पछि मजलुमीनको दुई टन असर्फी जफत नभएको भनियो, तर उनी र उनका छोराले दुई टनभन्दा बढी असर्फी खरिद गरेको भनियो । त्यो घटनापछि इरानी सञ्चारमाध्यममा मजलुमीनको नाम पटक–पटक आएको छ र सो मुद्दामा उनलाई फाँसीको सजाय दिने प्रक्रिया अगाडि बढेको छ ।

तर त्यो मुद्दामा ‘असर्फीका राजा’ मात्रै छैनन् जसलाई आर्थिक अपराध गरेको आरोपमा मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएको छ । गत वर्षको जुनको अन्त्यतिर एउटा नयाँ खाले असर्फीको मूल्य १२ लाख इरानी तोमानभन्दा बढी थियो र विनियम दरमा भएको वृद्धिको अनुपातमा त्यसको पनि मूल्य बढ्यो ।

यो वर्षको जुलाईमा मजलुमीन पक्राउ परेको खबरपछि असर्फीको मूल्य ३० लाख तोमानभन्दा बढी पुग्यो । न्याय विभागका अधिकारीहरूका अनुसार मजलुमीन र उनका सहयोगीहरूले बजारमा रहेका असर्फीको मात्रा बुझेर आपूर्तिमा कमी ल्याइ त्यसको मूल्य बढाइदिए ।

५६ वर्षीय मजलुमीनलाई नजिकबाट चिन्नेहरू भन्छन्, उनले ३० वर्षभन्दा बढी समयदेखि तेहरानको बजारमा सुन र असर्फीको कारोबार गरिरहेका छन् । तेहरानको वनक सडकस्थित पसलेहरू मजलुमीनलाई वहीद नामले बोलाउँछन् । त्यही उनको कार्यालय छ, जहाँबाट उनी पक्राउ परेका थिए ।

तेहरानको सबजा मैदान बजारका केही मानिसका अनुसार केही वर्षअघि मजलुमीनलाई गिरफ्तार गरिएको थियो र रिहा भएपछि उनले मुद्रा विनिमयको कारोबार छाडे । उनी सुनको कारोबारमा सीमित भए । त्यतिवेला इरानको विदेशी मुद्रा कारोबारमा हस्तक्षेप गरेको आरोपमा उनलाई ६ महिना जेल सजाय सुनाइएको थियो ।

न्याय विभागका अधिकारीहरूका अनुसार मजलुमीन र उनका छोरा मोहम्मद रजालाई अदालतको आदेशअनुसार पक्राउ गरिएको थियो । तर, इरानको केन्द्रीय बैंक न्याय विभागसँग सहमत देखिएन । उसका अनुसार उनीहरूको गतिविधि शंकास्पद थिएन ।

पक्राउ गरिएका वेला केन्द्रीय बैंकले उनीहरूको रकम फिर्ता दिइएको भन्दै वक्तव्य जारी गरेको थियो । अन्ततः अदालतले मजलुमीन र उनका छोरालाई निर्दोष भन्दै रिहा गर्न आदेश दियो । तेहरान प्रहरीको तर्फबाट बहसपैरवी गरिरहेका सरकारी वकिल मुर्तजा तौरकका अनुसार गैरकानुनी रूपमा देश छाड्न लागेका मजलुमीनलाई सन् २०१२ को अक्टोबरमा सूचना मन्त्रालयका अधिकारीहरूले मरिवान सीमामा गिरफ्तार गरेका थिए ।

तर, यी सबै कुरा अघिल्लो गिरफ्तारी र त्यसपछिको रिहाइसँग जोडिएका छन् । झरना समाचार संस्थाले हालै एउटा भिडियो फुटेज जारी गर्दै ‘असर्फीका राजा’ को रिहाइका लागि महमुद बहमनी नाम गरेका एकजनाले पहल गरेको बताएको थियो ।

बहमनी पूर्वराष्ट्रपति महमुद अहमदिनेजादको कार्यकालमा इरानको केन्द्रीय बैंकका अध्यक्ष थिए । सन् १९९२ मा विदेशी मुद्रा एवं विनियम बजारमा आएको उथलपुथलको आरोप पनि मजलुमीनमाथि लगाइएको थियो ।

मजलुमीनमाथि इरानी अर्थव्यवस्थामा दख्खल पु¥याएको र भ्रष्टाचार फैलाएको आरोप छ । पछिल्ला महिनाहरूमा त्यहाँ विदेशी मुद्रा र सुनको भाउ अकासिएको थियो । अमेरिकी डलरको भाउ १९ हजार तोमानभन्दा बढी पुगेको थियो भने असर्फीको मूल्य ५० लाख तोमानसम्म पुगेको थियो ।

पछि सरकारले हस्तक्षेप गरेपछि मूल्य केही तल झरेको छ । बढ्दो भाउलाई मध्यनजर गर्दै इरानका सर्वोच्च नेता अयातुल्लाह अली खामेनीले आर्थिक अपराधमा संलग्नहरूमाथि सामान्य प्रक्रियाभन्दा छुट्टै अनुसन्धान र कारबाही गर्न आदेश दिए ।

न्याय विभागका प्रवक्ताले मजलुमीनको मृत्युदण्ड बारेको आदेशमाथि सर्वोच्च न्यायालयको पुनर्विचारपछि त्यसको पुष्टि गरेका छन् । यस वर्षको सुरूतिर केन्द्रीय बैंकले सार्वजनिक गरेको असर्फी र विनिमय बजार कारोबारमा व्यवधान पु¥याउनेहरूको सूचीमा मजलुमीनको नाम पनि थियो ।

त्यसपछि उनका छोरा मोहम्मद रजालाई अदालतको आदेशपछि पक्राउ गरियो । मजलुमीनका छोरा ‘संगठित मुद्रा विनियमय तस्करी सञ्जालका सदस्य भएको र बुवाको निर्देशनमा थोक विनिमयको तस्करी गर्ने गरेको’ न्यायपालिकाको ठहर छ ।

अदालतमा पहिलो सुनुवाइका क्रममा मजलुमीनले भनेका थिए, ‘सन् २०१३ पछि यदि मैले एक डलर पनि खरिद वा बिक्री गरेको छु भने त्यसको रसिद देखाइयोस् ।’ यसै वर्षको अप्रिलमा इरान सरकारले डलर र तोमानको विनिमय दरबारे आधिकारिक नीति घोषणा गरेको थियो ।
जसअनुसार एक डलरको मूल्य ४ हजार २ सय तोमान बराबर हुनेछ र केन्द्रीय बैंकले तोकेको मूल्यभन्दा फरक दर कायम गरिए त्यो अवैध मानिनेछ । उक्त पृष्ठभूमिमा विनियम बजारमा पहुँच कठिन भएको छ भने असर्फीको खरिद(बिक्रीमा निकै फाइदा हुने गरेको छ ।

प्रतिक्रिया

पछिल्ला अपडेट्स

लोकप्रिय